Τα τελευταία τέσσερα (4) χρόνια στην Ελλάδα, οι πολιτικές αποφάσεις που αφορούν την εφαρμογή της κράτησης μεταβάλλονται συνεχώς. Το 2015, ο αριθμός των κρατούμενων όπως και η διάρκεια της κράτησης είχε σημαντικά μειωθεί και είχαν υιοθετηθεί μέτρα να αντιμετωπίσουν την παρατεταμένη κράτηση πάνω από 18 μήνες, να βελτιώσουν ουσιωδώς τις συνθήκες κράτησης, όπως και να εφαρμόσουν εναλλακτικά της κράτησης μέτρα. Το 2016, σε συνέχεια του κλεισίματος των συνόρων κατά μήκος της Βαλκανικής οδού και της υιοθέτησης της δήλωση Ευρωπαϊκή Ένωση-Τουρκία το Μάρτιο 2016, η Ελλάδα επέστρεψε σε ευρεία εφαρμογή της κράτησης. Η διοικητική κράτηση σταδιακά επανήλθε σε άτομα που βρίσκονταν σε διαδικασία απομάκρυνσης βασισμένη κυρίως σε λόγους δημοσίου συμφέροντος οι οποίοι συνήθως δεν είναι επαρκώς δικαιολογημένοι όπως και τον κίνδυνο να διαφύγουν. Περαιτέρω, και μετά τις εκλογές του Ιουλίου 2019, η νέα κυβέρνηση ανακοίνωσε ήδη την ίδρυση νέων προαναχωρησιακών κέντρων κράτησης στην Ελλάδα, τα οποία αποσκοπούν στη συστηματική και εκτεταμένη χρήση της κράτησης τόσο ως μέτρο αποτροπής της έλευσης υπηκόων τρίτων χωρών στην Ελλάδα όσο και στη διευκόλυνση των επιστροφών του υπάρχοντος πληθυσμού στις χώρες καταγωγής τους όταν αυτό είναι εφικτό.

Γενικά, η διοικητική κράτηση εφαρμόζεται χωρίς προηγούμενη εξατομικευμένη αξιολόγηση της κάθε περίπτωσης και χωρίς να συνεκτιμώνται οι ευαλωτότητες και οι ειδικές ανάγκες του κάθε προσώπου κατά παράβαση της διεθνούς, ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας, σύμφωνα με την οποία η διοικητική κράτηση μπορεί να εφαρμοστεί μόνο ως έσχατη λύση, ύστερα από εξατομικευμένη αξιολόγηση καθώς και την πρότερη εξέταση της δυνατότητας εφαρμογής εναλλακτικών της κράτησης μέτρων.  Επιπλέον, οι χώροι κράτησης είναι υπερπλήρης και οι συνθήκες κράτησης είναι τις περισσότερες φορές ακατάλληλες (ανεπαρκής πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, ελλιπής παροχή ιατρικών και ψυχοκοινωνικών υπηρεσιών) ή ακόμα και εντελώς ακατάλληλη  ενώ πολλά άτομα παραμένουν σε αστυνομικά τμήματα για μεγάλα χρονικά διαστήματα (ακόμα και για μήνες) κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες (χωρίς προαυλισμό, πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες). Περαιτέρω, πολλοί υπήκοοι τρίτων χωρών κρατούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα, παρόλο που δεν υπάρχει εύλογη προοπτική απομάκρυνσης για διάφορους λόγους (η επιστροφή είναι ανέφικτη, η επιστροφή είναι αδύνατη, οι προξενικές αρχές δεν συνεργάζονται, υπάρχουν οικονομικές εμπόδια κλπ.). Σε αυτές τις περιπτώσεις. Και σε συνέχεια της εξάντλησης των χρονικών ορίων για την κράτησης (χωρίς να έχουν επιστραφεί) θεωρούνται «ξένοι υπήκοοι χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα» που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να κρατηθούν ξανά.

Μια άλλη σημαντική παράμετρος είναι ο ραγδαία αυξανόμενος αριθμός του πληθυσμού που  είναι χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα. Λαμβάνοντας υπόψη τα στατιστικά της Υπηρεσίας Ασύλου αναφορικά με το ποσοστό αναγνώρισης στον 1ο και 2ο βαθμό σε συνδυασμό με τα στατιστικά της Αστυνομίας αναφορικά με τις επιστροφές μπορούμε με σιγουριά να υποθέσουμε ότι την επόμενη περίοδο θα δούμε τον πληθυσμό χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα και χωρίς εύλογη προοπτική απομάκρυνσης να αυξάνεται περαιτέρω. Επιπλέον, πολλές περιπτώσεις προσώποων που βρίσκονται χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα έχουν αναγνωριστεί ως εξαιρετικά ευάλωτος πληθυσμός (π.χ μόνη μητέρα με ανήλικα τέκνα πρώην θύμα οικογενειακής βία κλπ) με κοινωνικό υποστηρικτικό δίκτυο εντελώς ανίκανοι να διασφαλίσουν την ευημερία τους καθώς και την πρόσβαση σε τράπεζες τροφίμων λόγω φόβου σύλληψης.

Έτσι, η HumanRights360 στην προσπάθεια της να μειώσει την κράτηση για διοικητικούς λόγους  σε άτομα για τα οποία δεν υπάρχει εύλογη προοπτική επιστροφής και βρίσκονται σε ρίσκο να βρεθούν σε κράτηση ή ήδη βρίσκονται κάτω από κράτηση έχει διαθέσει ένα case worker και ένα δικηγόρο προκειμένου να προωθήσουν εναλλακτικά της κράτησης μέτρα που βασίζονται στη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών στους δήμους με τρεις συντονισμένες προσεγγίσεις:

Διαχείριση υποθέσεων : προσδιορισμός ομάδων σε κίνδυνο να κρατηθούν ή/και ατόμων που βρίσκονται σε κράτηση που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν στην κοινότητα και δεν έχουν προοπτική να επιστραφούν; ανάπτυξη κριτηρίων, διαδικασιών και πλαισίου και την παροχή εξατομικευμένης και ολιστικής διαχείρισης της κάθε περίπτωσης με στόχο την ενδυνάμωση και την υποστήριξη αυτού του πληθυσμού στην επίλυση της υπόθεσής τους μέσα στην κοινότητα

Συνηγορία και επικοινωνία: (a) καταδεικνύοντας ότι τα εναλλακτικά της κράτησης είναι πιο αποτελεσματικά, πιο ανθρώπινα και πιο οικονομικά από την κράτηση μέσω της παροχής τεκμηρίωσης, (b) ανάπτυξη των ικανοτήτων των αρχών και των φορέων που ασχολούνται με την εφαρμογή των εναλλακτικών της κράτησης μέτρων καθώς και ορισμένων νομοθετικών διατάξεων σε ισχύ που δεν εφαρμόζονται με συστηματικό τρόπο (π.χ 6μηνη αναβολή της απομάκρυνσης)

Δημιουργία συμμαχιών στους δήμους όπου αυτός ο πληθυσμός διαβιεί (τα πρόσωπα αυτά γίνονται άστεγοι ή δουλεύουν σε αυτούς).

Συμμετέχοντας στον International Detention Coalition-IDC (https://idcoalition.org/) ο οποίος ενισχύει την ανταλλαγή καλών πρακτικών μεταξύ των συμμετεχόντων χωρών, υποστηρίζει την ανάπτυξη κοινών εργαλείων συλλογής στοιχείων ώστε να αναπτύξει μια συλλογική γνώση για την εφαρμογή των εναλλακτικών μέτρων κράτησης και να συνηγορεί και να δυναμώνει την βάση αποδείξεων. IDC υποστηρίζει την συνηγορία του δικτύου σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, έτσι ώστε να υπάρχει διαρκής υποστήριξη και πίεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ώστε να αναπτύξει εναλλακτικά μέτρα κράτησης και να μειώσει την κράτηση.

Πρόγραμμα μέσα από το οποίο υλοποιούνται τα παραπάνω είναι:

Εναλλακτικά της κράτησης μέτρα μέσα στην κοινότητα στο Ελληνικό πλαίσιο, με την υποστήριξη του EPIM